Choroby alergiczne 2020

Wytyczne a życie w leczeniu astmy

Sesja 7
28:54
Weź udział
Streszczenie
Wytyczne a życie w leczeniu astmy  2020
prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna
 
W kwietniu 2020 roku ukazała się kolejna nowelizacja wytycznych leczenia astmy przygotowanych przez ekspertów GINA.  Po przełomowych zmianach dotyczących leczenia sporadycznej i łagodnej astmy oskrzelowej jakich dokonano w raporcie z 2019 r., w tym roku aktualizacja ma charakter porządkujący, wyjaśniający i wzmacniający pozycje preparatów łączonych zawierających wziewny glikokortykosteroid w połączeniu z formoterolem (wGKS/FORM) stosowanych na 1 i 2 stopniu leczenia.  Nie ma istotnych zmian przy zaleceniach dotyczących leczenia przewlekłego na 3-4 i 5 stopniu. Dokument poprzedzony jest wytycznymi dotyczącymi opieki nad pacjentami chorującymi na astmę w okresie pandemii COVID-19.  Zalecenia ekspertów dotyczące opieki nad pacjentami chorującymi na astmę w okresie pandemii COVID-19 koncentruję się na zapewnieniu bezpieczeństwa chorym i personelowi medycznemu sprawującemu tę opiekę i dotyczą farmakoterapii oraz procedur diagnostycznych i leczniczych.   Choć sama definicja astmy w swej formie się nie zmieniła od 2014 r. to w obliczu dostępności nowych terapii biologicznych, które wybiórczo modyfikują ścieżki odpowiedzi immunologicznej przez blokowanie lub pobudzanie swoistych receptorów czy czynników transkrypcyjnych zapisana w definicji heterogenność i wynikająca z niej różnorodność fenotypowa nabiera znaczenia.  Wciąż jednak większość chorych z łagodną i umiarkowaną postacią astmy jest efektywne leczona wGKS, włączając w to połączenia wGKS z LABA, a ich zastosowanie nie wymaga fenotypowania. 
Wytyczne dotyczące kontroli astmy nie zmieniły się od rewizji z 2014 roku, ale wprowadzenie w ubr. zaleceń dotyczących stosowania połączenia wGKS/formoterolem w leczeniu doraźnym na 1. i 2. stopniu terapii rozpoczęło dyskusje czy u tych pacjentów, u których stosowany jest ten schemat leczenia zastosowanie wGKS/formoterolu należy traktować jak użycie leku ratunkowego.  W tym roku pojawiła się informacja, że kryterium częstości stosowania leków ratunkowych dotyczy tylko krótko działających beta-mimetyków (SABA). Z jednej strony jest to korzystne, bo podkreśla rolę przeciwzapalną preparatów zawierających wGKS/foromterol, szczególnie na 1. i 2. stopniu terapii. Niestety zdaniem autorów takie podejście do oceny kontroli astmy bez uwzględnienia częstości stosowania wGKS/formoterol w leczeniu doraźnym ogranicza bieżącą ocenę kontrolę astmy i znosi sygnał informujący o konieczności intensyfikacji leczenia – przejścia ze stopnia 1./2. na 3. w przypadku częstego (częściej niż 2 x w tyg.), a nawet codziennego stosowania tych preparatów w leczeniu doraźnym. Pojawia się zatem wątpliwość, kiedy u chorych leczonych doraźnie wGKS/formoterol należy wprowadzić leczenie podtrzymujące zgodne z 3. stopniem terapii wg GINA, czyli stałe leczenie kombinacją wGKS/LABA np. Flutikazon/Salmeterol. 
Eksperci podkreślają konieczność stosowania leku kontrolującego zawierającego wGKS od momentu rozpoznania astmy, co wynika z badań, które pokazują, że wczesne włączenie niskiej dawki wGKS prowadzi do większej poprawy funkcji płuc niż u pacjentów, u których objawy występują od więcej niż 2-4 lat. Opóźnienie w zastosowania wGKS powoduje zapotrzebowanie chorego na wyższe dawki wGKS i mimo tego osiągnie niższych wartości spirometrycznych. Pacjenci, którzy nie stosują wGKS i doświadczają ciężkich zaostrzeń mają przyspieszony spadek funkcji płuc w porównaniu do chorych, którzy mieli od razy włączony wGKS. Ponieważ codzienne branie steroidu wziewnego przez chorych na astmę, którzy mają objawy astmy rzadziej niż 2 razy w miesiącu jest uciążliwe.  GINA zdecydowała się na kompromis i u chorych z objawami występującymi rzadziej niż 2 razy na miesiąc (stopien 1 leczenia)  lub częściej niż 2 razy na miesiąc ale przez mniejszość dni w tygodniu (stopień 2) zaleca doraźne stosowanie kombinacji steroidu z formoterolem Np. Budesonide/Formoterol zawsze w razie potrzeby.  Takie leczenie poprawia kontrolę astmy i w sposób istotny zmniejsza ryzyko zaostrzeń astmy.
Celem leczenia astmy pozostaje uzyskanie dobrej kontroli choroby, niestety u większości chorych nie udaje się tego osiągnąć.  Przyczyny mogą być różne, ale najczęściej są to problemy z właściwym stosowaniem inhalacji.
Mamy różne typy inhalatorów do podawania leków w astmie, pacjentom należy zalecać przyjazne inhalatory, łatwe w użyciu i szkolić z użycia tych inhalatorów.  Takie podejście poprawia kontrolę astmy.
Pacjenci leczeni do tej pory kombinacją Flutikazonu z Salmeterolem nadal mogą stosować to leczenie i żywać salbutamolu doraźnie.  Pacjenci leczeni Budesonidem z Formoterolem na stałe i doraźnie powinni brać rano i wieczorem lek na stałe a doraźnie ten sam lek i jest to leczenie preferowane w zaleceniach GINA 2020.
 
Jak uzyskać dostęp do konferencji
Wymieniam Punkty
Punkty zdobyte na wirtualnych stoiskach partnerów możesz wymieniać na dostęp do interesujących Cię materiałów.
Mam Kod Dostępu
Jeśli otrzymałeś KOD dostępu od swojego przedstawiciela medycznego, zyskujesz bezpłatny dostęp do konferencji online.
Płacę i oglądam
Możesz wykupić subskrypcję i cieszyć się nieograniczonym dostępem do materiałów także po konferencji.